فصل يكم : نهاد وكالت در عصر امامان اهل بيت ( عليهم السلام ) نهاد وكالت در عصر امامان اهل بيت « 1 » ارتباط ميان امامان اهل بيت عليهم السلام و شيعيان ايشان از آغاز دورهء امامت اميرمؤمنان عليه السلام ارتباطى عميق ، منضبط و روشمند بوده است . شمار اندك شيعيان و محدود بودن وسعت جغرافيايىِ مناطق مسكونى آنان در سدهء اوّل هجرى ، به گونه اى بود كه ارتباط شيعيان با امام عليه السلام به سادگى ممكن بود . در دورهء امام حسن عليه السلام تا امام زين العابدين عليه السلام افراد تأثيرگذار در هر قوم و شهر ( خواص جامعه ) با امام عليه السلام مرتبط بودند و با افراد زيرمجموعهء خود نيز ارتباط داشتند . در موارد فراوانى ، شيعيان به گونهء مستقيم با امام عليه السلام ارتباط برقرار مىكردند و مسائل و مشكلات معرفتى ، سياسى و اجتماعى خويش يا افراد مرتبط با خود را مىپرسيدند . اين ارتباط در زمان حج و در مسافرت مسلمانان بويژه شيعيان به مكّه و مدينه ، بيشتر مىشد . خواستهء امامان اهل بيت عليهم السلام نيز از طريق نامه ، به افراد برگزيدهء قوم و قبيله يا خواص شهر و بلد ، ابلاغ مىشد و از طريق آنان در شهرهاى محدودى كه شيعيان حضور داشتند ، منتشر مىشد . از موارد معدود و غير متعارف در سدهء اوّل هجرى ، نياز به اعزام نمايندهء ويژه از

--> ( 1 ) . متن اوليه به قلم پژوهشگر ارجمند ، حجة الاسلام و المسلمين محمّدرضا جبارى نگاشته شده و سپس تنظيم ، تكميل و نهايى شده است .